Płukanie silnika jest czynnością, która cieszy się nierówną popularnością wśród kierowców. Dla jednych to niezbędny element dbałości o samochód, dla innych niepotrzebne i potencjalnie szkodliwe zachowanie. W kolejnych rozdziałach naszego artykułu przyjrzymy się temu procesowi bliżej. Dowiesz się, na czym polega płukanie silnika i jak przebiega, jakie niesie ze sobą korzyści i ryzyka, kiedy jest potrzebne oraz co mówią zwolennicy i przeciwnicy płukania. Naszym celem jest dostarczenie Ci kompleksowej wiedzy na temat płukania silnika, dzięki której będziesz mógł podjąć świadomą decyzję, czy ta procedura jest potrzebna Twojemu samochodowi.
1. Czym jest płukanie silnika i jak przebiega ten proces?
Płukanie silnika jest procedurą utrzymania silnika, której celem jest usunięcie nagromadzonych osadów i szkodliwych zanieczyszczeń z jego wnętrza. Stosuje się ją przede wszystkim w autach starszych, które miały długie okresy pomiędzy wymianami oleju, używały oleju niskiej jakości lub były eksploatowane w trudnych warunkach. Płukanie usuwa osad, w tym tzw. szlam silnikowy, ale nie naprawia zużycia mechanicznego i nie zwiększa mocy.
Płukanie silnika to zabieg robiony przy wymianie oleju, zwykle na rozgrzanym silniku. Służy do niego płukanka, czyli specjalny preparat chemiczny, który ma rozpuścić nagromadzone osady i zanieczyszczenia. Jeśli zastanawiasz się, jaki środek do płukania silnika wybrać, sprawdź, czym różni się płukanka-dodatek od oleju płuczącego. Zazwyczaj płyn dodaje się do oleju, po czym uruchamia się silnik i pozwala mu pracować przez określony czas (zależnie od preparatu). Po skończonym płukaniu płyn wraz z zanieczyszczeniami i wysłużonym olejem jest od razu odprowadzany do zbiornika na odpady, jeszcze na gorąco, bo rozpuszczony osad wypływa wtedy z olejem. Jednego terminu nie ma. Profilaktycznie płukanie robi się przy wymianie oleju, co wymianę albo co drugą. O tym, czy częściej, czy rzadziej, decydują stan silnika i to, jak dotąd wymieniano olej. Zabieg trzeba wykonać zgodnie z instrukcją preparatu, bo błędy, na przykład jazda na płukance, mogą narazić silnik na uszkodzenia.
2. Korzyści i ryzyka związane z płukaniem silnika.
Korzyść jest jedna: płukanka usuwa osad. Rozpuszcza szlam i lakier, które zebrały się w silniku, i wynosi je razem ze spuszczanym olejem, więc świeży olej trafia do czystszego układu. Jeśli po zabiegu silnik pracuje spokojniej, najczęściej to właśnie ta zmiana. Płukanka nie zwiększy mocy, nie naprawi kompresji i nie cofnie zużycia mechanicznego.
Są też ryzyka. Główne dotyczy uszczelnień. Stara, stwardniała uszczelka mogła przeciekać już wcześniej, a przeciek zalepiał osad. Gdy płukanka rozpuści osad, olej zaczyna przesiąkać. W starym silniku to realne ryzyko, ale uszczelka była zużyta jeszcze przed zabiegiem, a płukanka tylko to ujawniła. Drugie ryzyko to błędy w wykonaniu, na przykład jazda na płukance albo zbyt długi zabieg. Oderwany osad zatrzymuje filtr oleju, dlatego wymienia się go razem z olejem. Przy wątpliwościach co do stanu silnika warto zapytać doświadczonego mechanika.
3. Kluczowe czynniki decydujące o konieczności płukania silnika.
O tym, czy silnik potrzebuje płukania, decydują głównie dwie rzeczy: jego wiek i stan oraz jakość oleju i częstotliwość jego wymiany. Osadu przybywa tam, gdzie olej wymieniano rzadko albo był słaby, i wtedy jest co rozpuszczać.
Po pierwsze, wiek i stan silnika. Starsze silniki, zwłaszcza te, które nie były regularnie serwisowane lub były eksploatowane w trudnych warunkach, mogą mieć większą ilość nagromadzonych zanieczyszczeń i osadów. Takie osady mogą z czasem zwiększać zużycie oleju i pogarszać pracę silnika. Dlatego, jeśli silnik ma już swoje lata, warto przeprowadzić płukanie, nawet jeśli nie zauważamy jeszcze żadnych problemów. Dobrym momentem jest też wymiana oleju po awarii uszczelniacza albo zaraz po zakupie auta z nieznaną historią serwisową.
Osobna sprawa to sitko pompy oleju, czyli smok. W warsztatowej praktyce najczęściej zapycha go nie osad z silnika, tylko silikon użyty do uszczelnienia miski olejowej. Ktoś sadzi miskę na grubej warstwie uszczelniacza, nadmiar wyciska się do środka, po czasie odchodzi kawałkami i zostaje zassany prosto na sitko. Dalej na liście są resztki uszczelek i fragmenty rozpadających się elementów. Płukanka trafia na tę listę dopiero przy silnikach skrajnie zaniedbanych, gdzie szlamu jest naprawdę dużo, i wtedy rozsądniej zdjąć miskę, niż liczyć na chemię.
Po drugie, jakość oleju silnikowego i częstotliwość jego wymiany. Jeżeli olej nie jest wymieniany regularnie lub jeżeli używamy oleju niskiej jakości, może to prowadzić do powstawania osadów i zanieczyszczeń w silniku. W przypadku niewłaściwej konserwacji oleju silnikowego, osady te mogą gromadzić się przez długie okresy czasu, aż w końcu zaczną wpływać na działanie jednostki napędowej. Płukanka może wtedy zdjąć osad, który olej zostawił, ale nie zastąpi wymiany oleju w terminie.
4. Płukanie silnika: argumenty zwolenników i przeciwników
Zwolennicy płukania argumentują, że olej z detergentami zapobiega osadom, ale nie zdejmie osadu, który już przywarł do metalu, a płukanka go rozpuszcza. Dlatego radzą robić ją regularnie, przy wymianie oleju, zwłaszcza w silniku o nieznanej historii.
Przeciwnicy płukania uważają, że nie zawsze jest potrzebne, a w niektórych okolicznościach może wręcz zaszkodzić. Zwracają oni uwagę na fakt, że niektóre współczesne oleje silnikowe mają pakiety detergentowo-dyspergujące, które ograniczają powstawanie osadów, choć mocno zaszlamowanego silnika same z siebie nie wyczyszczą. Dodatkowo, przeprowadzanie płukania silnika niewłaściwą techniką lub niewłaściwym płynem może prowadzić do uszkodzenia układu. W takich przypadkach warto zapytać wykwalifikowanego mechanika lub specjalistę od silników, czy płukanie jest potrzebne.
Płukanie silnika to zabieg, który usuwa osady i szlam z wnętrza silnika. Najwięcej daje w starszych samochodach, w autach o nieznanej historii serwisowej oraz tam, gdzie olej wymieniano rzadko albo był niskiej jakości. Profilaktycznie robi się go przy wymianie oleju, co wymianę albo co drugą.
Płukanka usuwa osad, ale nie zwiększa mocy, nie naprawia kompresji i nie cofa zużycia mechanicznego. Główne ryzyko dotyczy starych uszczelnień, które do tej pory zaklejał osad i które po jego usunięciu mogą zacząć przeciekać. O tym, czy zabieg ma sens, decydują wiek i stan silnika oraz jakość oleju i częstotliwość jego wymiany.
Zwolennicy i przeciwnicy płukania nie są zgodni. Pierwsi przypominają, że detergent w oleju nie zdejmie osadu, który już przywarł do metalu, drudzy, że dobry olej ogranicza osady, a źle wykonany zabieg może zaszkodzić. Wątpliwości warto omówić z wykwalifikowanym mechanikiem. Jeśli szukasz konkretów, zobacz nasze zestawienie, jaka płukanka silnika jest najlepsza, a sprawdzony, gotowy preparat kupisz w sklepie TEC 2000.
